آزمون کارشناسی ارشد کتابداری

فصل دوم : برهان امکان و وجوب

• بنیاد تمام تلاش های فکری و عملی انسان اصل علیت یا علت و معلول است.
• محتاج را معلول و محتاج الیه را علت می نامند.
• اصل علیت را می توان از تحلیل صدفه و اثری که که از موجود دیگری که این پدیده بدان وابسطه است.  بدست می آید.
• اصل علیت به عنوان یک اصل فلسفی همواره مورد قبول همه فلاسفه به جز فلاسفه حسی بوده است ودانشمندان هم آن را به عنوان یک اصل متعارف گرفته و تکیه گاه همه علوم دانسته اند
• تنها کسی که در اصل علیت تردید داشت هیوم انگلیسی است
• رابطه علیت رابطه ای است وجودی ، عینی و خارجی ، نه ذهنی
• اصل علیت یک اصل عقلی است که از حقائق عینی نشات می گیرد.
• قانون علیت قضیه ای است عقلی و علمی است حصولی که از علم حضوری نفس به افعال خویش به دست آمده است.
• علت تامه :  علتی که تمام آنچه را که معلول برای پیدایش و تحقق ، به آن نیاز دارد در بر داشته باشد و به محض تحقق یافتن آن ، معلول ضرورتا تحقق یابد
• علت ناقصه : علتی که به حد علت تامه نرسیده باشد و بنابراین وجود آن برای پیدایش معلول لازم است
• علت مرکب : علتی که جزء دارد خواه جسم خارجی مانند جسم و خواه جزء عقلی مانند نوع  که ترکیبی است از جنس و فصل
• علت بسیط : علتی که جزء ندارد.
• علت حقیقی : علیت نفس نسبت به حالات نفسانی خودش از قبیل علم و اراده
• علت معده : قرار گرفتن شی متحرک در هر یک از نقاط مسافت که موجب آمادگی ورود آن برای ورود به نقطه بعدی شود.
• علت قریب : علت بی واسطه شی است . مانند ، دست که بدون واسطه باعث و علت حرکت خود می شود.
• علت بعید : علت با واسطه است . مانند تصمیم به حرکت دادن دست
• علت مادی ( چوب صندلی ) علت صوری ( شکل صندلی ) علت فاعلی ( سازنده صندلی ) علت غایی ( نشستن روی صندلی )
• علت داخلی یا قوام : مجموع علت های مادی و صوری را گویند
• علت خارجی یا علت وجود : مجموع علت های فاعلی و غایی را گویند
•  رابطه علت و معلول : الف ) رابطه ضرورت    ب) رابطه سنخیت      ج ) استحاله بقای معلول بدون علت تامه
• رابطه علت و معلول مثل رابطه سلسله اعداد است . ( ضرورت ) مثلا بیان 1 و 2 و 3  عدد 2 باید حتما بین 1 و 3  قرار گیرد زیرا واقعیت عدد 2 همین است