آزمون کارشناسی ارشد کتابداری

ý  برجسته ترین رویداد نهضت کتابخانه ای در قرن هفدهم بر پایی کتابخانه بودلیان آکسفورد به سال 1602 با مجموعه ای بالغ بر 2000 جلد بود.

ý  در عصر کتابهای زنجیر شده ، تنها در کتابخانه دانشگاه کمبریج این اصل { امانت ندادن کتاب} دگرگون شد. و برای نخستین بار امانت مواد مورد حمایت قرار گرفت. 

ý    تاریخ تاسیس کتابخانه دانشگاه  کمبریج به قرون وسطی برمی گردد.

ý    تفاوت کتابخانه دانشگاه کمبریج با دانشگاه آکسفورد ، امانت دادن نامحدود کتاب توسط کتابخانه ی دانشگاه کمبریج است. 

ý    در انقلاب فرانسه کتابدار تنها مسوول طرح کتابشناسی ملی بود.

ý  نخستین مدرسه کتابداری در سال 1887 به همت ملویل دیویی آغاز به کار کرد.این مدرسه در ابتدا بنام مدرسه اقتصاد کتاب نام گرفته بود و در کلمبیا

ý    انجمن کتابداران آمریکا به سال 1876 در فیلادلفیا ، بنیان نهاده شد.

ý    مجله کتابداری آمریکا برای نخستین بار در سال 1876 منتشر شد.

ý    یکی از روند های مهم قرن 19 - تراکم و افزایش قابل درک مجموعه کتابخانه ها -  بوده است .

ý    نهضت اصلاحات دینی در اواسط قرن 19 در دانشگاه های بریتانیا آغاز شده است.

ý    کتابخانه کنگره در سال1800 با یک مجموعه 3000 جلدی بنبان نهاده شد.

ý    طرح رده بندی کتابخانه کنگره در اصل توسط مارتل  و ستفانسون ریخته شد.

ý    منشا کتابخانه ملی شوروی ، کتابخانه رومیانتسف  است.

ý    پیشرفت کتابخانه عمومی به معنی نوین کلمه در نیمه دوم قرن 19 شروع شد.

ý  مهمترین ویژگی پیشرفت کتابخانه در امریکا در خلال سه ربع نخست قرن 19 تاکید فزاینده بر کتابخانه های آبونه ای و اختصاصی بود. 

1.      بیش از 25 قرن است که کتابخانه در جهان وجود دارد.

2.      کتابخانه بزرگ اسکندریه در 200 سال قبل از میلاد مسیح رونق داشت.

3.   هربرت موریس کشمور : همه کارگران خوب تصدیق می کنند بر دوش دیگران ایستاده اند . آنها از اسلاف خود برای آنچه انجام داده اند سپاسگزارند و اگر در جریان پیشرفت فن و حرفه شان باشند ، وظایف خود را با هوشیاری و کفایت بیشتری انجام خواهند داد. این جمله در زمینه تاریخچه فهرست نویسی در کتابخانه ها بیان شده استت.

4.   برویک سه یرز : برای هر کتابدار اندیشمند آگاهی از تاریخ و ابزاری که هر روز به کار می برد  ضرورتی آشکار است .  این جمله در باره تاریخچه طرح های رده بندی در کتابخانه ها مطرح شده است.

5.      نظریه گرفت یا  خسوف و کسوف در کتابداری توسط ارنست ساویچ مطرح شده است .

6.      Grey Friars :    عنوانی که به راهبان فرقه فرانسیسیان اطلاق می شود.

7.      Thomas James  :  نخستین کتابدار کتابخانه بودلیان ( 1573-1629 )

8.      کتابداری بریتانیا با دو عامل آغاز شد:  " تاسیس انجمن کتابداران بریتانیا"  و  " نهضت کتابخانه های عمومی "

9.      کتاب سرگذشت کتابخانه ها " memories of libraries " اثر ادوارد اد واردز است .

10. گابریل نوده نویسنده کتاب نظریه هایی در باب تاسیس کتابخانه ها که نخستین رساله در علم کتابداری محسوب می شود .

فصل دوم : برهان امکان و وجوب

• بنیاد تمام تلاش های فکری و عملی انسان اصل علیت یا علت و معلول است.
• محتاج را معلول و محتاج الیه را علت می نامند.
• اصل علیت را می توان از تحلیل صدفه و اثری که که از موجود دیگری که این پدیده بدان وابسطه است.  بدست می آید.
• اصل علیت به عنوان یک اصل فلسفی همواره مورد قبول همه فلاسفه به جز فلاسفه حسی بوده است ودانشمندان هم آن را به عنوان یک اصل متعارف گرفته و تکیه گاه همه علوم دانسته اند
• تنها کسی که در اصل علیت تردید داشت هیوم انگلیسی است
• رابطه علیت رابطه ای است وجودی ، عینی و خارجی ، نه ذهنی
• اصل علیت یک اصل عقلی است که از حقائق عینی نشات می گیرد.
• قانون علیت قضیه ای است عقلی و علمی است حصولی که از علم حضوری نفس به افعال خویش به دست آمده است.
• علت تامه :  علتی که تمام آنچه را که معلول برای پیدایش و تحقق ، به آن نیاز دارد در بر داشته باشد و به محض تحقق یافتن آن ، معلول ضرورتا تحقق یابد
• علت ناقصه : علتی که به حد علت تامه نرسیده باشد و بنابراین وجود آن برای پیدایش معلول لازم است
• علت مرکب : علتی که جزء دارد خواه جسم خارجی مانند جسم و خواه جزء عقلی مانند نوع  که ترکیبی است از جنس و فصل
• علت بسیط : علتی که جزء ندارد.
• علت حقیقی : علیت نفس نسبت به حالات نفسانی خودش از قبیل علم و اراده
• علت معده : قرار گرفتن شی متحرک در هر یک از نقاط مسافت که موجب آمادگی ورود آن برای ورود به نقطه بعدی شود.
• علت قریب : علت بی واسطه شی است . مانند ، دست که بدون واسطه باعث و علت حرکت خود می شود.
• علت بعید : علت با واسطه است . مانند تصمیم به حرکت دادن دست
• علت مادی ( چوب صندلی ) علت صوری ( شکل صندلی ) علت فاعلی ( سازنده صندلی ) علت غایی ( نشستن روی صندلی )
• علت داخلی یا قوام : مجموع علت های مادی و صوری را گویند
• علت خارجی یا علت وجود : مجموع علت های فاعلی و غایی را گویند
•  رابطه علت و معلول : الف ) رابطه ضرورت    ب) رابطه سنخیت      ج ) استحاله بقای معلول بدون علت تامه
• رابطه علت و معلول مثل رابطه سلسله اعداد است . ( ضرورت ) مثلا بیان 1 و 2 و 3  عدد 2 باید حتما بین 1 و 3  قرار گیرد زیرا واقعیت عدد 2 همین است

فصل اول : جهان بینی

§       نوع برداشت و طرزتفکری که یک مکتب در باره جهان و هستی عرضه می دارد ، زیر ساز و تکیه گاه فکری آن مکتب به شمار می رود ، جهان بینی نامیده می شود .

§       حکما حکمت را دونوع تقسیم کرده اند : الف ) حکمت نظری یعنی دریافت هستی آنچنانکه هست   ب) حکمت عملی  - یعنی دریافت خط مشی زندگی است آنچنانکه باید باشد.

§              جهان بینی ریشه دیدن در آن دارد یعنی شناخت و با جهان احساسی فرق دارد.

§              شناخت از مختصات انسان است ولی احساس بین انسان و سایر جانداران مشترک است.

§              جهان شناسی به نیروی تفکر و تعقل انسان بستگی دارد.

§              جهان بینی انواع مختلف دارد : الف ) تجربی  ب) فلسفی   ج ) دینی

§               علوم تجربی مبتنی بر دو چیز است : الف) فرضیه   ب) آزمون

§              فرضیه در ذهن دانشمند نقش می بندد – آزمایش می کند و در صورت تائید می شود اصل علمی

§              بزرگترین مزیت کشفیات علوم تجربی – دقیق – جزئی و مشخص است.

§              علوم تجربی در باره یک موجود جزئی هزاران اطلاع به انسان می دهد.

§              علوم تجربی قادر است از یک برگ درخت ، دفتری از معرفت بسازد.

§       علوم تجربی چون قوانین خاص هر موجود را به بشر می شناساند ، راه تصرف و تسلط بر آن موجود را نیز به او می نمایاند. و از این راه صنعت و تکنیک به وجود می آید.

§              دائره علوم تجربی محدود به آزمون است.

§              علوم تجربی در تعقیب علت ها و سببها و معلولها و اثر ها تاحد معینی پیش می رود و بعد به نمی دانم می رسد.

§       علوم تجربی مانند نور افکن قوی است که فقط محدوده معینی را روشن می کند از نظر علوم تجربی جهان مانند کهنه کتابی است که اول و آخرش افتاده است

§              جهان بینی تجربی جزء شناسی است . علوم تجربی ارزش عملی و فنی دارد و نمی توند تکیه گاه ایدئولوزی قرار گیرد .

§       ایدئولوژی نیازمند نوعی جهان بینی است که : 1 – به مسائل کلی جهان پاسخ دهد.   2 – یک شناسایی پایدار و قابل اعتماد و جاودانه بدهد   3 – آنچه ارائه می دهد ارزش نظری و واقعیت نمایی داشته باشد. نه صرفا عملی و فنی

§       جهان بینی فلسفی چون متکی به یک سلسله « اصول » است  و آن اصول اولا بدیهی و برای ذهن غیر قابل انکارند و با روش برهان و استدلال پیش می روند . دوما عام و در بر گیرنده اند  ( موجود بما هو موجود )

نشانه گذاري طرح :

الف ) نشانه گذاري حرفي – عددي

ب ) نشانه گذاري عددي

سرفصل هاي طرح  يك نوشته تحقيقي  به كدام صورت تنظيم مي شود؟

1 . توالي تاريخي 

2 . روابط علت و معلولي

3 . اهميت مطالب

 نكاتي را كه بايد در تدوين طرح مدنظر داشت ، عبارتند از :

1 . سازگاري طرح با نوشته اصلي 

2 . همسنگي اجزاء طرح .

3 . جامعيت و مانعيت 

4 . وحدت معيار

5 . پرهيز از رده تك عضوي .

انواع طرح :

طرح را از لحاظ ميزان اطلاعات و ساخت دروني به پنج نوع عمده تقسيم مي كنند:

1 . طرح واژه اي

2 . طرح عبارتي

3 . طرح جمله اي

4 . طرح پاراگرافي

5 . طرح تركيبي

براي نظم بخشيدن به نوشته ، تدوين طرح ضروري است و فوايدي بر آن مترتب است كه عمده ترين آنها عبارت است :

1 . روشن ساختن گستره كار

2 .گزينش احتمالي يكي از سرفصل ها به عنوان موضوعي مستقل

3 .آسان كردن زمان بندي كار

كتابشناسي مقدماتي يا كتابشناسي حين كار : پس از آماده شدن طرح ، بايد منابع مورد نياز تحقيق را گرد آورد و سياهه اي از مشخصات آنها را فراهم كرد چنين سياهة اي را « كتابشناسي مقدماتي » يا « كتابشناسي حين كار» مي خوانند

اندازه  برگه هايي كه براي تهيه – كتابشناسي مقدماتي يا حين كار – استفاده مي شود چقدر است ؟ 

جواب :  5/7 در 5/12 

انگيزه هاي نگارش علمي چيست ؟

1 . كسب رضايت خداوند

2 . تبديل دانش شخصي به دانش اجتماعي

3 .تملك يا شخصي كردن داتنش

4 . انگيزه تنازع بقا ( شعار بنويس و زنده بمان )

در پژوهش هاي علمي دو عنصر مشخص وجود دارد ؟  الف) فرايند تحقيق     ب) فرآورده آن

پوپر : هر عمل در علم  كاري است كه متوجه رشد دانش علمي است.

چگونگي ارتباط از طريق نوشتن تابع دو گونه ساختار است :

الف) ساختار دروني : روابط ميان اجزاءو عناصري كه نوشته را هويت مي بخشدو آن را قابل خواندن مي كند

ب ) ساختار بيروني : رابطه هر نوشته با نوشته هاي پيشين كه از طريق استناد به آثار گذشته ، موضع خود را در بافت و شبكه علمي يك رشته يا حوزه ي علمي مشخص مي كند

ويژگي هاي هر نوشته علمي بر حسب چه مواردي متفاوت است؟

الف) اينكه چه هدفي را دنبال مي كند

ب ) براي چه بستري ( درسنامه ، مجله ، دائره المعارف و... ) تهيه و تدوين شده است. 

نخستين گام در امر نگارش چيست ؟  جست و جو و انتخاب موضوع

موضوع گزيده شده براي نگارش علمي – به هر دليل كه انتخاب شده باشد - ناگزير ازاحراز چه شرايطي است ؟

1 . موضوع حائز اهميت و شايسته بررسي و مطالعه باشد

2 .طرح مطلب به گونه اي باشد كه مخاطبان خود را در عرصه آگاهي و معرفت گامي به پيش برد

3 .گشاينده بحثي نو و داراي هدفي جدي و قابل اعتنا باشد.

در گزينش موضوع چه مواردي مهم هستند ؟

1 . دانش تخصصي

2 .استفاده از منابع

3 .مشورت با اهل نظر 

ضرورت هاي محدود كردن موضوع كدامند؟

1 .محدوديت حجم نوشته

2 .محدوديت منابع

3 .محدوديت مخاطبان

4 .محدوديت زمان

نكته 1 :  عنوان فشرده اي منضبط از مطالب متن است كه گستره بازتر آن در فهرست مندرجات و سپس متن اصلي متجلي است.

نكته 2 :  عنوان هر اثر جلوه اي از هويت آن اثر است ، چه اثر هنري باشد يا علمي

نكته 3 : سرفصل هاي نوشته از جمله شاخص هايي است كه ساختار نوشته را براي نويسنده روشن تر مي سازد.

نكته 4 :  در موضوع گزيني لازم است نسبت به اهميت موضوع ، توانايي پيشبرد و ارتقاء دانش مخاطبان و بديع بودن مطالب اطمينان نسبي حاصل شود

1-     هر پایگاه اطلاعاتی از مجموعه ای رکورد تشکیل شده است.

2-      مجموعه چند فیلد که تحت یک عنوان باشد را رکورد گویند.

3-      برای بازیابی اطلاعات از منطق بدلی استفاده می شود.  

4-      مرکز بانک اطلاعاتی کواستل کشور « فرانسه » است.

5-      هدف از ایجاد شبکه های کامپیوتری « مبادله اطلاعات بین گره ها( Nodes ) و استفاده اشتراکی از منابع اطلاعاتی و کامپیوتری »  است.

6-     دیالوگ dialog بزرگترین میزبان پایگاه های اطلاعاتی است.

7-      AND : برای ترکیب دو مفهوم متفاوت بکار می رود و عبارت را اخص تر می کند.

8-      OR  : برای ترکیب عبارات مشابه بکار رفته و عبارت را گسترش می دهد.

9-      NOT : جستجو را اخص تر می کند .  

10- نقطه ضعف توپولوژی ستاره ای « وابسته بودن کل شیکه به کامپیوتر مرکزی » می باشد.

11- در عصر تکنولوژی های جدید توجه اداره کتابخانه به « تسهیل و تسریع ارتباط بین استفاده کننده و مراکز اطلاع رسانی »  است .

12-  Compendex   در مورد علوم فنی و مهندسی است .

1-     بلیز پاسکال فرانسوی نخستین ماشین جمع زن مکانیکی را در سال 1642 ساخت.

2-     اولین کامپیوتر الکترونیک جهان به نام Marll   در سال 1939 توسط کمپانی IBM  ساخته شد.

3-     اولین کامپیوتر تمام الکترونیک جهان به نام آنیاک  در سال 1946 ساخته شد .

4-     انواع کامپیوتر ها : الف ) Mainframe    ب) PC

5-     پایانه های هوشمند کامپیوتر هایی از نوع PC هستند که خود نیز دارای قابلیت پردازش و نگهداری اطلاعات به صورت محلی هستند.

6-     انواع شبکه از نظر توپولوژی : خطی ، گذری – حلقوی – ستاره ای – خطی علامتی – حلقه ای علامتی

7-     تغییر عالمت ها از دیجیتال به آنالوگ را مدولاسیون گویند و وسیله  آن را  مودم گویند.

8-     ISDN – شبکه دیجیتال برای انتقال علائم دیجیتال به کار

9-     ESA-ERIS  این شبکه اطلاعاتی که روی کامپیوتر آزانس فضایی اروپا قرار می گیرد حدود 100 پایگاه اطلاعاتی در مورد موضوع های فنی