فصل دوم : برهان امکان و وجوب

• بنیاد تمام تلاش های فکری و عملی انسان اصل علیت یا علت و معلول است.
• محتاج را معلول و محتاج الیه را علت می نامند.
• اصل علیت را می توان از تحلیل صدفه و اثری که که از موجود دیگری که این پدیده بدان وابسطه است.  بدست می آید.
• اصل علیت به عنوان یک اصل فلسفی همواره مورد قبول همه فلاسفه به جز فلاسفه حسی بوده است ودانشمندان هم آن را به عنوان یک اصل متعارف گرفته و تکیه گاه همه علوم دانسته اند
• تنها کسی که در اصل علیت تردید داشت هیوم انگلیسی است
• رابطه علیت رابطه ای است وجودی ، عینی و خارجی ، نه ذهنی
• اصل علیت یک اصل عقلی است که از حقائق عینی نشات می گیرد.
• قانون علیت قضیه ای است عقلی و علمی است حصولی که از علم حضوری نفس به افعال خویش به دست آمده است.
• علت تامه :  علتی که تمام آنچه را که معلول برای پیدایش و تحقق ، به آن نیاز دارد در بر داشته باشد و به محض تحقق یافتن آن ، معلول ضرورتا تحقق یابد
• علت ناقصه : علتی که به حد علت تامه نرسیده باشد و بنابراین وجود آن برای پیدایش معلول لازم است
• علت مرکب : علتی که جزء دارد خواه جسم خارجی مانند جسم و خواه جزء عقلی مانند نوع  که ترکیبی است از جنس و فصل
• علت بسیط : علتی که جزء ندارد.
• علت حقیقی : علیت نفس نسبت به حالات نفسانی خودش از قبیل علم و اراده
• علت معده : قرار گرفتن شی متحرک در هر یک از نقاط مسافت که موجب آمادگی ورود آن برای ورود به نقطه بعدی شود.
• علت قریب : علت بی واسطه شی است . مانند ، دست که بدون واسطه باعث و علت حرکت خود می شود.
• علت بعید : علت با واسطه است . مانند تصمیم به حرکت دادن دست
• علت مادی ( چوب صندلی ) علت صوری ( شکل صندلی ) علت فاعلی ( سازنده صندلی ) علت غایی ( نشستن روی صندلی )
• علت داخلی یا قوام : مجموع علت های مادی و صوری را گویند
• علت خارجی یا علت وجود : مجموع علت های فاعلی و غایی را گویند
•  رابطه علت و معلول : الف ) رابطه ضرورت    ب) رابطه سنخیت      ج ) استحاله بقای معلول بدون علت تامه
• رابطه علت و معلول مثل رابطه سلسله اعداد است . ( ضرورت ) مثلا بیان 1 و 2 و 3  عدد 2 باید حتما بین 1 و 3  قرار گیرد زیرا واقعیت عدد 2 همین است

فصل اول : جهان بینی

§       نوع برداشت و طرزتفکری که یک مکتب در باره جهان و هستی عرضه می دارد ، زیر ساز و تکیه گاه فکری آن مکتب به شمار می رود ، جهان بینی نامیده می شود .

§       حکما حکمت را دونوع تقسیم کرده اند : الف ) حکمت نظری یعنی دریافت هستی آنچنانکه هست   ب) حکمت عملی  - یعنی دریافت خط مشی زندگی است آنچنانکه باید باشد.

§              جهان بینی ریشه دیدن در آن دارد یعنی شناخت و با جهان احساسی فرق دارد.

§              شناخت از مختصات انسان است ولی احساس بین انسان و سایر جانداران مشترک است.

§              جهان شناسی به نیروی تفکر و تعقل انسان بستگی دارد.

§              جهان بینی انواع مختلف دارد : الف ) تجربی  ب) فلسفی   ج ) دینی

§               علوم تجربی مبتنی بر دو چیز است : الف) فرضیه   ب) آزمون

§              فرضیه در ذهن دانشمند نقش می بندد – آزمایش می کند و در صورت تائید می شود اصل علمی

§              بزرگترین مزیت کشفیات علوم تجربی – دقیق – جزئی و مشخص است.

§              علوم تجربی در باره یک موجود جزئی هزاران اطلاع به انسان می دهد.

§              علوم تجربی قادر است از یک برگ درخت ، دفتری از معرفت بسازد.

§       علوم تجربی چون قوانین خاص هر موجود را به بشر می شناساند ، راه تصرف و تسلط بر آن موجود را نیز به او می نمایاند. و از این راه صنعت و تکنیک به وجود می آید.

§              دائره علوم تجربی محدود به آزمون است.

§              علوم تجربی در تعقیب علت ها و سببها و معلولها و اثر ها تاحد معینی پیش می رود و بعد به نمی دانم می رسد.

§       علوم تجربی مانند نور افکن قوی است که فقط محدوده معینی را روشن می کند از نظر علوم تجربی جهان مانند کهنه کتابی است که اول و آخرش افتاده است

§              جهان بینی تجربی جزء شناسی است . علوم تجربی ارزش عملی و فنی دارد و نمی توند تکیه گاه ایدئولوزی قرار گیرد .

§       ایدئولوژی نیازمند نوعی جهان بینی است که : 1 – به مسائل کلی جهان پاسخ دهد.   2 – یک شناسایی پایدار و قابل اعتماد و جاودانه بدهد   3 – آنچه ارائه می دهد ارزش نظری و واقعیت نمایی داشته باشد. نه صرفا عملی و فنی

§       جهان بینی فلسفی چون متکی به یک سلسله « اصول » است  و آن اصول اولا بدیهی و برای ذهن غیر قابل انکارند و با روش برهان و استدلال پیش می روند . دوما عام و در بر گیرنده اند  ( موجود بما هو موجود )

نشانه گذاري طرح :

الف ) نشانه گذاري حرفي – عددي

ب ) نشانه گذاري عددي

سرفصل هاي طرح  يك نوشته تحقيقي  به كدام صورت تنظيم مي شود؟

1 . توالي تاريخي 

2 . روابط علت و معلولي

3 . اهميت مطالب

 نكاتي را كه بايد در تدوين طرح مدنظر داشت ، عبارتند از :

1 . سازگاري طرح با نوشته اصلي 

2 . همسنگي اجزاء طرح .

3 . جامعيت و مانعيت 

4 . وحدت معيار

5 . پرهيز از رده تك عضوي .

انواع طرح :

طرح را از لحاظ ميزان اطلاعات و ساخت دروني به پنج نوع عمده تقسيم مي كنند:

1 . طرح واژه اي

2 . طرح عبارتي

3 . طرح جمله اي

4 . طرح پاراگرافي

5 . طرح تركيبي

براي نظم بخشيدن به نوشته ، تدوين طرح ضروري است و فوايدي بر آن مترتب است كه عمده ترين آنها عبارت است :

1 . روشن ساختن گستره كار

2 .گزينش احتمالي يكي از سرفصل ها به عنوان موضوعي مستقل

3 .آسان كردن زمان بندي كار

كتابشناسي مقدماتي يا كتابشناسي حين كار : پس از آماده شدن طرح ، بايد منابع مورد نياز تحقيق را گرد آورد و سياهه اي از مشخصات آنها را فراهم كرد چنين سياهة اي را « كتابشناسي مقدماتي » يا « كتابشناسي حين كار» مي خوانند

اندازه  برگه هايي كه براي تهيه – كتابشناسي مقدماتي يا حين كار – استفاده مي شود چقدر است ؟ 

جواب :  5/7 در 5/12 

انگيزه هاي نگارش علمي چيست ؟

1 . كسب رضايت خداوند

2 . تبديل دانش شخصي به دانش اجتماعي

3 .تملك يا شخصي كردن داتنش

4 . انگيزه تنازع بقا ( شعار بنويس و زنده بمان )

در پژوهش هاي علمي دو عنصر مشخص وجود دارد ؟  الف) فرايند تحقيق     ب) فرآورده آن

پوپر : هر عمل در علم  كاري است كه متوجه رشد دانش علمي است.

چگونگي ارتباط از طريق نوشتن تابع دو گونه ساختار است :

الف) ساختار دروني : روابط ميان اجزاءو عناصري كه نوشته را هويت مي بخشدو آن را قابل خواندن مي كند

ب ) ساختار بيروني : رابطه هر نوشته با نوشته هاي پيشين كه از طريق استناد به آثار گذشته ، موضع خود را در بافت و شبكه علمي يك رشته يا حوزه ي علمي مشخص مي كند

ويژگي هاي هر نوشته علمي بر حسب چه مواردي متفاوت است؟

الف) اينكه چه هدفي را دنبال مي كند

ب ) براي چه بستري ( درسنامه ، مجله ، دائره المعارف و... ) تهيه و تدوين شده است. 

نخستين گام در امر نگارش چيست ؟  جست و جو و انتخاب موضوع

موضوع گزيده شده براي نگارش علمي – به هر دليل كه انتخاب شده باشد - ناگزير ازاحراز چه شرايطي است ؟

1 . موضوع حائز اهميت و شايسته بررسي و مطالعه باشد

2 .طرح مطلب به گونه اي باشد كه مخاطبان خود را در عرصه آگاهي و معرفت گامي به پيش برد

3 .گشاينده بحثي نو و داراي هدفي جدي و قابل اعتنا باشد.

در گزينش موضوع چه مواردي مهم هستند ؟

1 . دانش تخصصي

2 .استفاده از منابع

3 .مشورت با اهل نظر 

ضرورت هاي محدود كردن موضوع كدامند؟

1 .محدوديت حجم نوشته

2 .محدوديت منابع

3 .محدوديت مخاطبان

4 .محدوديت زمان

نكته 1 :  عنوان فشرده اي منضبط از مطالب متن است كه گستره بازتر آن در فهرست مندرجات و سپس متن اصلي متجلي است.

نكته 2 :  عنوان هر اثر جلوه اي از هويت آن اثر است ، چه اثر هنري باشد يا علمي

نكته 3 : سرفصل هاي نوشته از جمله شاخص هايي است كه ساختار نوشته را براي نويسنده روشن تر مي سازد.

نكته 4 :  در موضوع گزيني لازم است نسبت به اهميت موضوع ، توانايي پيشبرد و ارتقاء دانش مخاطبان و بديع بودن مطالب اطمينان نسبي حاصل شود

1-     هر پایگاه اطلاعاتی از مجموعه ای رکورد تشکیل شده است.

2-      مجموعه چند فیلد که تحت یک عنوان باشد را رکورد گویند.

3-      برای بازیابی اطلاعات از منطق بدلی استفاده می شود.  

4-      مرکز بانک اطلاعاتی کواستل کشور « فرانسه » است.

5-      هدف از ایجاد شبکه های کامپیوتری « مبادله اطلاعات بین گره ها( Nodes ) و استفاده اشتراکی از منابع اطلاعاتی و کامپیوتری »  است.

6-     دیالوگ dialog بزرگترین میزبان پایگاه های اطلاعاتی است.

7-      AND : برای ترکیب دو مفهوم متفاوت بکار می رود و عبارت را اخص تر می کند.

8-      OR  : برای ترکیب عبارات مشابه بکار رفته و عبارت را گسترش می دهد.

9-      NOT : جستجو را اخص تر می کند .  

10- نقطه ضعف توپولوژی ستاره ای « وابسته بودن کل شیکه به کامپیوتر مرکزی » می باشد.

11- در عصر تکنولوژی های جدید توجه اداره کتابخانه به « تسهیل و تسریع ارتباط بین استفاده کننده و مراکز اطلاع رسانی »  است .

12-  Compendex   در مورد علوم فنی و مهندسی است .

1-     بلیز پاسکال فرانسوی نخستین ماشین جمع زن مکانیکی را در سال 1642 ساخت.

2-     اولین کامپیوتر الکترونیک جهان به نام Marll   در سال 1939 توسط کمپانی IBM  ساخته شد.

3-     اولین کامپیوتر تمام الکترونیک جهان به نام آنیاک  در سال 1946 ساخته شد .

4-     انواع کامپیوتر ها : الف ) Mainframe    ب) PC

5-     پایانه های هوشمند کامپیوتر هایی از نوع PC هستند که خود نیز دارای قابلیت پردازش و نگهداری اطلاعات به صورت محلی هستند.

6-     انواع شبکه از نظر توپولوژی : خطی ، گذری – حلقوی – ستاره ای – خطی علامتی – حلقه ای علامتی

7-     تغییر عالمت ها از دیجیتال به آنالوگ را مدولاسیون گویند و وسیله  آن را  مودم گویند.

8-     ISDN – شبکه دیجیتال برای انتقال علائم دیجیتال به کار

9-     ESA-ERIS  این شبکه اطلاعاتی که روی کامپیوتر آزانس فضایی اروپا قرار می گیرد حدود 100 پایگاه اطلاعاتی در مورد موضوع های فنی

کتاب های امالی : متون قدیمی از مطالب گفته شده یک استاد که توسط شاگرد املا می شده است .

کتاب های تقریرات : گردآوری آزاد از مطالب و درس های یک استاد .

این نوع کتاب ها زیر نام گرد آورنده فهرست می شوند.

مهمترین منبع غیر فارسی برای برای جستجوی نمونه فهرستبرگه کتاب های گوناگون چه نام دارد ؟ NUC 

نحوه انتشار NUC :

1983 ( به صورت میکروفیش در چند قسمت مولف ، عنوان ، موضوع ، فروست . )

1990 تا 1997 ( به صورت لوح فشرده  )  از 1998 ( اینترنتی )

نقش کتابخانه ملی برای ناتیس (نظام ملی اطلاع رسانی ) مهم است.

برنامه UBC – UAP توسط ایفلا آغاز شد.

کتابشناسی ملی نمایشگر هوشیاری فکری و میراث معنوی ملت ها و از جمله ابزار حیاتی برای فهرستنویسی مشترک است.

روش های مرسوم بازیابی اطلاعات از منابع کتابخانه عبارتند از :

        نمایه سازی و چکیده نویسی – فهرستنویسی – رده بندی و ترجمه

Inverted File  : بایگانی مقلوب

دوران بازیابی کامپیوتری اطلاعاتی   :   اوایل دهه 1960

ISO  :    ارتباط متقابل نظام های باز

مدخل :    واحد اطلاعاتی کتابشناختی در کتابشناسی است .

مرلین :   نام شبکه اطلاعاتی  کتابخانه ای ماشین خوان بود که کتابخانه بریتانیا طرح ریزیکرد.

بلیز :   خدمات اطلاع رسانی خودکار کتابخانه بریتانیا

پالئو گرافی  :  علم خط نبشته های قدیمی و شیوه های قدیم خط نویسی ( قرن 18 )

اونوماستیک  :  مطالعه و بررسی اسامی خاص است. و دارای شاخه های فرعی زیر می باشد :

   توپونومی  ( مطالعه اسامی مکانها )  --  هیدرونومی ( رودها )  --  آنتروپونومی ( افراد ) که هر سه ریشه یونانی دارد.  

کدیکولوژی  : علم مطالعه تاریخچه نسخ خطی و نحوه استفاده از آنها را بیان می کند.

بنیانگذار مطالعات مربوط به اسامی مکانها « فرانسه » است.

باستانشناسی : متکی بر تاریخ بی نوشتار است.    قوم شناسی : متکی بر تاریخ شفاهی است.

س : طراح سیاهه منتخبی از کتاب ها یا کتابشناسی گزینش چه کسی بود؟

        ج : گوتفرید لایبنیتز

س  : کدام کتابخانه ها نقش مهمی در پیشرفت کتابخانه های  قرن هفدهم و هیجدم  ایفا کرد ؟

        ج : کتابخانه های شخصی

س : آغاز علم کتابداری از چه قرنی و پیشگامان آن چه کسانی بودند؟

ج : قرن 19 – پانیتسی ، ادواردز ، ملویل دیویی

س : درچه سالی و به همت چه کسی نخستین مدرسه کتابداری شروع به کار کرد؟

ج : 1887 – ملویل دیویی

س : انجمن کتابداران آمریکا در چه سالی و در کجا تاسیس شد؟

ج : 1876- فیلادلفیا

جهت مشاهده دفترچه راهنمای کارشناسی ارشد روی مطلب بالا کلیک کنید